Van de aardbodem verdwenen

Van de aardbodem verdwenen

Een bredere havenmond en de plaatsing van nieuwe industrie beloofden de inwoners van Delfzijl in jaren 60 en 70 van de vorige eeuw nieuwe toekomstperspectieven. Maar deze vernieuwing had een prijs, waarbij een drietal aangrenzende dorpen plaats moesten maken. De dorpjes Oterdum en Heveskes werden van de aardbodem weggevaagd en Weiwerd veranderde in een spookdorp. Slechts een paar huizen in Weiwerd, het kerkje van Heveskes en het kerkhof van Oterdum zijn de laatste stille getuigen van de dorpjes waaruit meer dan 700 mensen moesten vertrekken, om plaats te maken voor de grootse industrieplannen, die achteraf een aardige zeepbel bleken te zijn.


Oterdum
Het dorpje Oterdum, tussen Delfzijl en Termunten, werd ergens rond het jaar 1000 voor het eerst in het goederenregister van de Abdij van Werden vernoemd. In de middeleeuwen kreeg het bestuur van de stad Groningen al in de gaten dat het dorp vanwege haar strategische ligging aan de Eems een makkelijk doelwit voor verorveraars zou zijn en stelde er daarom in 1450 een bestuursambtenaar aan. Dit bleek niet voor niets want zowel de Oost Friezen als de Spanjaarden en de Fransen probeerden Oterdum in te nemen, wat ze overigens alledrie niet lukten. In 1960 telde het dorpje slechts 102 inwoners maar door haar ligging vlak bij de zeehaven van Delfzijl waren er veel zeelui te vinden.

In de jaren 60 werd begonnen met de industrialisatie van Delfzijl. Grote fabrieken zouden veel werkgelegenheid brengen en ook de havenmond van Delfzijl zou een andere route krijgen waardoor de dijk, waartegen Oterdum gebouwd was, verlegd zou moeten worden. Hiermee was het lot van Oterdum bezegeld en werd er begonnen met de afbraak van het dorp. Ook de kerk, gebouwd in 1877 werd volledig gesloopt en de omliggende grafstenen werden tijdelijk verwijderd. In 1975 vertrok de laatste inwoner van Oterdum. Nadat de dijk verlegd was en letterlijk op de plek van het kerkje en de omliggende graven was gebouwd, werden de grafstenen weer teruggeplaatst. Waar ooit het kerkje van Oterdum trots boven de dijk uit stak werd in 1978 een bronzen monument geplaatst. Een hand met daarin het kerkje van Oterdum. In 2011 werd het beeld door bronsdieven gestolen en in 2013 vervangen door een plastic replica.

Heveskes en Weiwerd
De dorpjes Heveskes en Weiwerd, tussen Delfzijl en het voormalige dorp Oterdum onderging hetzelfde lot, met dit verschil dat zij moesten verdwijnen om plaats te maken voor de fabrieken van Aldel en Dow chemical. Heveskes was als eerste aan de beurt. Dit dorp, dat volgens opgravingen al in de 8e of de 9e eeuw bestond, werd in 1971 uit de statistieken geschrapt en alle huizen werden gesloopt. Er werd een spoorlijn voor de fabrieken door het voormalige dorp aangelegd maar tegen de tijd dat de kerk tegen de vlakte zou gaan bleken de industriƫle plannen veel hoger gegrepen dan realiseerbaar was. Het Havenschap Delfzijl raakte in de rode cijfers en er werd gestopt met de afbraak van Heveskes, waardoor alleen het kerkje nog overeind bleef. Deze staat tegenwoodig, gerestaureerd maar wel leeg, dapper maar eenzaam tussen de fabrieken van Delfzijl.

 

De strijd om Weiwerd
Terwijl in Heveskes alleen het kerkje nog een laatste getuige van het voormalige dorp was werd er in Weiwerd een strijd om het voortbestaan van het dorp gestreden. In 1971 werd besloten om het dorp te verkopen aan het Havenschap Delfzijl. Toen die in de rode cijfers terecht kwam waren alle voorzieningen in het dorp, zoals winkels, horeca en de school al gesloten en deels gesloopt. Ook op de begraafplaats mochten geen nieuwe graven meer komen en tegen vergoeding konden inwoners de bestaande graven van hun familieleden laten verplaatsen. In 1984 werd ook de kerk van Weiwerd gesloopt, terwijl er nog ruim 80 mensen in het dorp woonden. Maar door de jaren vertrokken er steeds meer. In 1995 werd de stichting Stichting Behoud Weiwerd opgericht, die de restanten van het dorp, waar op dat moment nog een tiental mensen woonden, wilden behouden voor verdere sloop. In 2007 kwam het Havenschap met een oud plan om van Weiwerd een braindorp te maken, een bedrijvendorp voor startende ondernemers die in dezelfde branche werkten als de omliggende fabrieken. Om dit te kunnen realiseren moesten de laatste inwoners het dorp verlaten. Groningen Seaports heeft het gebied nu in beheer, dat momenteel 5 inwoners heeft. Ook al is Weiwerd niet zoals Heveskes en Oterdum van de aardbodem verdwenen, van het idillische dorpje dat al sinds de jaartelling inwoners had, is weinig meer over.

Deel dit bericht

 

Geen reacties

Je reactie toevoegen